Hati saya benar-benar terkilan tatkala terbaca laporan berita yang disiarkan oleh TV Sarawak. Pepatah Melayu, “Lembu punya susu, sapi punya nama,” jelas tergambar dalam keadaan ini.
TV Sarawak seharusnya melaporkan fakta sebenar tanpa memberi gambaran yang boleh dianggap sebagai propaganda politik. Jika tidak, kredibiliti media tersebut akan sukar diyakini.
![]() |
| Untuk baca artikel tersebut, klik imej ini |
Sebenarnya, anak Sarawak, Wan Soliman, dalam satu temuduga bersama Menteri Sarawak, Dato’ Sri Hajjah Fatimah Abdullah, telah menyatakan rasa syukur kepada Menteri Dalam Negeri, Datuk Seri Saifuddin Nasution Ismail. TV Sarawak harus perbetulkan faktanya dan memberi kredit kepada sesiapa tidak kira politik yang telah membantu banyak kes orang yang tidak ada status kewarganegaraan.
Tetapi, selepas menerima surat kelulusan kewarganegaraan daripada Jabatan Pendaftaran Negara (JPN) di Putrajaya, beliau dipetik oleh TV Sarawak dengan menyatakan bahawa, “For Soliman, the approval letter handed to him by the minister (merujuk kepada Hajjah Fatimah) is more than a document.”
Sebenarnya, selepas Wan Soliman menerima surat tersebut satu lawatan ke pejabat JPN, barulah nama Hajjah Fatimah disebut dalam konteks untuk mengadakan pertemuan secara dalam talian.
Memang benar menteri Sarawak tersebut telah menubuhkan jawatankuasa khas untuk membantu 183 kes tanpa kewarganegaraan di negeri itu; yang itu saya beri beliau kredit.
Namun, tanpa usaha Menteri Kerajaan Persekutuan, Datuk Seri Saifuddin Nasution, yang membawa isu ini ke peringkat Majlis Raja-Raja Melayu, masalah kewarganegaraan yang melibatkan ribuan orang tidak mungkin dapat ditangani. Oleh itu, adalah wajar kredit diberikan kepada pihak yang telah memainkan peranan utama.
Usaha Hajjah Fatimah tetap baik dan boleh dicontohi negeri lain, tetapi pengiktirafan sewajarnya harus diberikan kepada Menteri Dalam Negeri yang bertungkus-lumus memperjuangkan isu ini.
Blog ini saya tulis atas dorongan rasa keadilan bahawa “lembu yang mengeluarkan susu harus mendapat nama.” Dalam bahasa Inggerisnya, “give credit to whom credit is due.”
Dalam semangat yang sama, saya menulis karya ini untuk memberi penghargaan kepada mereka yang berhak menerimanya. Dalam kes ini adalah YAB Datuk Seri Fadillah Yusof. Saya tidak memerlukan sebarang penghargaan kerana saya hanya melakukan apa yang telah ditugaskan oleh Tuan saya, dan saya hanya merindukan hari di mana Tuan saya akan berkata kepada saya, “Syabas, kamu hamba yang setia dan taat.”
ЁЯЗмЁЯЗз English Translation
My heart was truly saddened when I read the news report broadcast by TV Sarawak. The Malay proverb, “The cow produces the milk, but the buffalo gets the name,” is clearly reflected here.
TV Sarawak should report the facts accurately without appearing to serve as political propaganda. Otherwise, the credibility of the media will be difficult to trust.
In fact, Sarawak native Wan Soliman, during an interview with Sarawak Minister Dato’ Sri Hajjah Fatimah Abdullah, expressed his gratitude to the Minister of Home Affairs, Datuk Seri Saifuddin Nasution Ismail. TV Sarawak should correct its facts and give due credit to anyone—regardless of political affiliation—who has helped in many cases involving people without citizenship status.
In fact, only after Wan Soliman received the letter following a visit to the National Registration Department (JPN) did Hajjah Fatimah’s name appear in the context of arranging an online meeting.
It is true that the Sarawak minister established a special committee to assist 183 stateless cases in the state; for that, I give her due credit.
However, without the efforts of the Federal Minister, Datuk Seri Saifuddin Nasution, who brought this matter to the Conference of Rulers, the citizenship issue involving thousands of people could not have been addressed. Therefore, it is only right that credit be given to those who played the principal role.
Hajjah Fatimah’s initiative is commendable and worthy of emulation by other states, but proper recognition must also be given to the Home Minister who worked tirelessly to advocate for these stateless individuals.
I write this blog out of a sense of justice: “give credit to whom credit is due.”
It is in the same spirit that I wrote this piece to give credit to whom the credit is due. In this case, it is YAB Datuk Seri Fadillah Yusof. I don’t need any credit as I am only doing what my Master assigned me to do, and I only long for that day when my Master will say to me, “Well done, you good and faithful servant.”
ЁЯЗиЁЯЗ│ Mandarin Translation (Simplified)
х╜УцИСшп╗хИ░чаВцЛЙш╢КчФ╡шзЖхП░цТнхЗ║чЪДцЦ░щЧ╗цКещБУцЧ╢,х┐Гф╕нцДЯхИ░щЭЮх╕╕щБЧцЖ╛。щймцЭеш░Ъшпн“чЙЫф║зхе╢,ц░┤чЙЫх╛ЧхРН”хЬиш┐ЩчзНцГЕхЖ╡ф╕Лц╕ЕцеЪхЬ░ф╜УчО░хЗ║цЭе。
чаВцЛЙш╢КчФ╡шзЖхП░х║ФшпехжВхоЮцКещБУф║ЛхоЮ,шАМф╕НцШпч╗Щф║║ф╕АчзНцФ┐ц▓╗хогф╝ачЪДхН░ш▒б。хРжхИЩ,шпехкТф╜УчЪДхЕмф┐бхКЫх░ЖщЪ╛ф╗еф╗дф║║ф┐бцЬН。
ф║ЛхоЮф╕К,чаВцЛЙш╢КхнРц░Сф╕ЗшЛПщЗМцЫ╝хЬицОехПЧчаВцЛЙш╢КщГищХ┐цЛ┐чЭгцЦпщЗМхУИшКЭц│ХшТВчОЫщШ┐щГ╜цЛЙчЪДщЗЗшо┐цЧ╢,шбиш╛╛ф║Жф╗Цхп╣хЖЕцФ┐щГищХ┐цЛ┐чЭгцЦпщЗМш╡Ыхдлф╕Бч║│шЛПш┐кхоЙф╛ЭцЦпш┐ИчЪДцДЯц┐Аф╣ЛцГЕ。чаВцЛЙш╢КчФ╡шзЖхП░х║Фх╜Уч║ацнгф║ЛхоЮ,х╣╢ч╗Щф║Иф╗╗ф╜Хф║║х║ФцЬЙчЪДшодхПп,ф╕Ншо║цФ┐ц▓╗члЛхЬ║,хПкшжБф╗Цф╗мхЬишо╕хдЪцЧахЫ╜ч▒Нф║║хглчЪДцбИф╗╢ф╕нцПРф╛Ыф║Жх╕охКй。
хЬичаВцЛЙш╢Кф║║ф╕ЗшЛПщЗМцЫ╝ф║Ох╕ГхЯОчЪДхЫ╜ц░СчЩ╗шо░х▒А(JPN)шО╖х╛ЧхЕмц░СцЙ╣хЗЖф┐бхРО,чаВцЛЙш╢КчФ╡шзЖхП░х╝ХчФиф╗Цшп┤чЪДшпЭ:“хп╣шЛПщЗМцЫ╝цЭешп┤,чФ▒щГищХ┐(цМЗцЛ┐чЭгцЦпщЗМхУИхШЙц│ХшТВчОЫщШ┐щГ╜цЛЙ)ф║дч╗Щф╗ЦчЪДцЙ╣хЗЖф┐бф╕Нф╗Еф╗ЕцШпф╕Аф╗╜цЦЗф╗╢。”
хЕ╢хоЮ,хЬиф╕ЗшЛПщЗМцЫ╝хИ░хЫ╜ц░СчЩ╗шо░х▒АхКЮф║Лх╣╢цФ╢хИ░щВгх░Бф┐бф╣ЛхРО,хУИхШЙц│ХшТВчОЫчЪДхРНхнЧцЙНхЬихоЙцОТч║┐ф╕Кф╝ЪшоочЪДшГМцЩпф╕ЛшвлцПРхПК。
чбохоЮ,ш┐Щф╜НчаВцЛЙш╢КщГищХ┐цИРчлЛф║Жф╕Аф╕кчЙ╣хИлхзФхСШф╝ЪцЭехНПхКйх╖ЮхЖЕ183ф╕кцЧахЫ╜ч▒НцбИф╛Л;хп╣цнд,цИСч╗Щф║Ихе╣х║ФцЬЙчЪДшВпхоЪ。
чД╢шАМ,хжВцЮЬц▓бцЬЙшБФщВжщГищХ┐цЛ┐чЭгцЦпщЗМш╡Ыхдлф╕Бч║│шЛПф╕Бф╛ЭцЦпш┐ИчЪДхКкхКЫ,цККцндф║ЛцПРф║дшЗ│щймцЭеч╗Яц▓╗шАЕф╝Ъшоо,ц╢ЙхПКцХ░хНГф║║чЪДхЕмц░Сш║лф╗╜щЧощвШца╣цЬмцЧац│ХшзгхЖ│。хЫацнд,чРЖх║Фх░ЖхКЯхК│х╜Тф║ОчЬЯцнгхПСцМеф╕╗шжБф╜ЬчФичЪДф║║。
хУИхШЙц│ХшТВчОЫчЪДхКкхКЫф╛ЭчД╢хА╝х╛ЧшВпхоЪ,ф╣ЯхПпф╗ецИРф╕║хЕ╢ф╗Цх╖ЮчЪДцжЬца╖,ф╜ЖщАВх╜УчЪДшодхПпх┐Ещб╗ч╗Щф║ИщВгф╜Нф╕Нш╛Юш╛ЫхК│ф╕║цндщЧощвШхеФш╡░чЪДхЖЕцФ┐щГищХ┐。
цИСхЖЩш┐ЩчпЗхНЪховцШпхЗ║ф║Оф╕АчзНцнгф╣ЙцДЯ:чЙЫф║зхе╢шАЕх║Фх╛ЧхЕ╢хРН。чФишЛ▒шпнцЭешп┤,х░▒цШп“give credit to whom credit is due”。
цЬмчЭАхРМца╖чЪДх┐Гх┐Ч,цИСхЖЩф╕Лш┐ЩчпЗцЦЗчла,цККшНгшААх╜Тч╗Щшпех╛ЧшНгшААчЪДф║║。хЬиш┐ЩчзНцГЕхЖ╡ф╕Л,цШпх░КцХмчЪДцЛ┐чЭгцЦпщЗМц│Хш┐кцЛЙх░дч┤вхдл。цИСф╕НщЬАшжБф╗╗ф╜ХшНгшАА,хЫаф╕║цИСхПкцШпхоМцИРцИСф╕╗ф║дцЙШч╗ЩцИСчЪДф║Л,цИСхПкчЫ╝цЬЫцЬЙф╕Ахдй,цИСчЪДф╕╗ф╝Ъхп╣цИСшп┤:“хБЪх╛Чхе╜,ф╜аш┐Щх┐ах┐ГхПИшЙпхЦДчЪДф╗Жф║║。”
ЁЯЗоЁЯЗ│ Tamil Translation
роЯிро╡ி роЪро░ро╡ாроХ் ро╡ெро│ிропிроЯ்роЯ роЪெроп்родிропைрок் рокроЯிрод்родрокோродு роОрой் рооройроо் рооிроХро╡ுроо் ро╡ро░ுрод்родроороЯைрои்родродு. “рокроЪு рокாро▓் роХொроЯுроХ்роХிро▒родு, роЖройாро▓் рокுроХро┤் роОро░ுрооைроХ்роХு” роОрой்ро▒ рооро▓ாроп் рокро┤рооொро┤ி роЗроЩ்роХு родெро│ிро╡ாроХрок் рокிро░родிрокро▓ிроХ்роХிро▒родு.
роЯிро╡ி роЪро░ро╡ாроХ் роЙрог்рооைроХро│ைрод் родுро▓்ро▓ிропрооாроХроЪ் роЪொро▓்ро▓ ро╡ேрог்роЯுроо்; роЪிро▓ роЕро░роЪிропро▓் рокிро░роЪாро░рооாроХрод் родோрой்ро▒роХ்роХூроЯாродு. роЗро▓்ро▓ைропெройிро▓் роЕрои்род роКроЯроХрод்родிрой் роироо்рокроХрод்родрой்рооை роХேро│்ро╡ிроХ்роХுро▒ிропாроХுроо்.
роЙрог்рооைропிро▓், роЪро░ро╡ாроХ் рооாроиிро▓род்родைроЪ் роЪேро░்рои்род ро╡ாрой் роЪோро▓ிрооாрой், роЪро░ро╡ாроХ் роЕрооைроЪ்роЪро░் роЯрод்родோ’ ро╕்ро░ீ ро╣роЬ்роЬா рокாродிрооா роЕрок்родுро▓்ро▓ாро╡ுроЯрой் роироЯрод்родிроп роиேро░்роХாрогро▓ிро▓், роЙро│்родுро▒ை роЕрооைроЪ்роЪро░ாрой роЯрод்родோ’ ро╕்ро░ீ роЪைроГрокுрод்родீрой் роироЪூро╖ிропாрой் роЗро╕்рооாропிро▓ுроХ்роХு родройродு роирой்ро▒ிропை ро╡ெро│ிрок்рокроЯுрод்родிройாро░். роЪро░ро╡ாроХ் родொро▓ைроХ்роХாроЯ்роЪி роЙрог்рооைроХро│ைрод் родிро░ுрод்родி, роЕро░роЪிропро▓் роЪாро░்рокிро▓்ро▓ாрооро▓், роХுроЯிропுро░ிрооை роЗро▓்ро▓ாродро╡ро░்роХро│ிрой் рокро▓ ро╡ро┤роХ்роХுроХро│ிро▓் роЙродро╡ிропро╡ро░்роХро│ுроХ்роХு роЙро░ிроп рокாро░ாроЯ்роЯை ро╡ро┤роЩ்роХ ро╡ேрог்роЯுроо்
роЪро░ро╡ாроХ் роиாроЯ்роЯு ро╡ாроЪி ро╡ாрой் роЪுро▓ைрооாрой், рокுрод்ро░ாроЬெропாро╡ிро▓் роЙро│்ро│ родேроЪிроп рокродிро╡ு родுро▒ை (JPN) роЕро▓ுро╡ро▓роХрод்родிро▓் роХுроЯிропுро░ிрооை роТрок்рокுродро▓் роХроЯிродрод்родைрок் рокெро▒்ро▒рокிрой், роЯிро╡ி роЪро░ро╡ாроХ் роЕро╡ро░ை рооேро▒்роХோро│் роХாроЯ்роЯிропродு: “роЪுро▓ைрооாрой் sz├бm├бra, роЕрооைроЪ்роЪро░் (родрод்родுроХ் ро╕்ро░ீ ро╣ாроЬா рокாрод்родிрооா роЕрок்родுро▓்ро▓ா) ро╡ро┤роЩ்роХிроп роТрок்рокுродро▓் роХроЯிродроо் роТро░ு роЖро╡рогрод்родை ро╡ிроЯ роЕродிроХроо்.”
роЙрог்рооைропிро▓், ро╡ாрой் роЪுро▓ைрооாрой் роЕрои்родроХ் роХроЯிродрод்родை рокெро▒்ро▒ рокிро▒роХே, ро╣ாроЬா рокாрод்родிрооாро╡ிрой் рокெропро░் роЖрой்ро▓ைрой் роЪрои்родிрок்рокை роПро▒்рокாроЯு роЪெроп்ро╡родро▒்роХாрой роЪூро┤ро▓ிро▓் роХுро▒ிрок்рокிроЯрок்рокроЯ்роЯродு.
роЪро░ро╡ாроХ் роЕрооைроЪ்роЪро░் рооாроиிро▓род்родிро▓் роЙро│்ро│ 183 роХுроЯிропுро░ிрооைропро▒்ро▒ ро╡ро┤роХ்роХுроХро│ுроХ்роХு роЙродро╡ роЪிро▒рок்рокு роХுро┤ுро╡ை роЕрооைрод்родродு роЙрог்рооை; роЕродро▒்роХாроХ роЕро╡ро░ுроХ்роХு роЙро░ிроп рокாро░ாроЯ்роЯை роиாрой் роЕро│ிроХ்роХிро▒ேрой்.
роЖройாро▓், роХூроЯ்роЯாроЯ்роЪி роЕрооைроЪ்роЪро░் родрод்родுроХ் ро╕்ро░ீ роЪைроГрокுрод்родீрой் роироЪுроЯிрой் роЗро╕்рооாропிро▓் роЗрои்род рокிро░роЪ்роЪிройைропை рооро▓ாроп் роЖроЯ்роЪிропாро│ро░் рооாроиாроЯ்роЯிро▓் роОроЯுрод்родுроЪ் роЪெро▓்ро▓ாро╡ிроЯ்роЯாро▓், роЖропிро░роХ்роХрогроХ்роХாрой роороХ்роХро│ிрой் роХுроЯிропுро░ிрооை рокிро░роЪ்роЪிройை родீро░்роХ்роХ рооுроЯிропாродு. роОройро╡ே, рооுроХ்роХிроп рокроЩ்роХு ро╡роХிрод்родро╡ро░்роХро│ுроХ்роХு роЙро░ிроп рокுроХро┤் ро╡ро┤роЩ்роХрок்рокроЯ ро╡ேрог்роЯுроо்.
рокாрод்родிрооாро╡ிрой் рооுропро▒்роЪி рокாро░ாроЯ்роЯрод்родроХ்роХродு; рооро▒்ро▒ рооாроиிро▓роЩ்роХро│ுроо் рокிрой்рокро▒்ро▒ро▓ாроо். роЖройாро▓் tireless роЙро┤ைрод்род роЙро│்родுро▒ை роЕрооைроЪ்роЪро░ுроХ்роХுроо் роЙро░ிроп роЕроЩ்роХீроХாро░роо் ро╡ро┤роЩ்роХрок்рокроЯ ро╡ேрог்роЯுроо்.
роиாрой் роЗрои்род ро╡ро▓ைрок்рокродிро╡ை роОро┤ுродுро╡родு роиீродிропிрой் роЙрогро░்роЪ்роЪிропாро▓்: “рокроЪு рокாро▓் роХொроЯுрод்родாро▓், роЕродрой் рокெропро░் рокроЪுро╡ுроХ்роХே роХிроЯைроХ்роХ ро╡ேрог்роЯுроо்.” роЖроЩ்роХிро▓род்родிро▓், “give credit to whom credit is due.”
роЕродே роЖро╡ிропாро▓், ропாро░ுроХ்роХு рокுроХро┤் роЙро░ிропродு роЕро╡ро░்роХро│ுроХ்роХு роЕродை роЕро│ிроХ்роХро╡ே роЗрои்род роОро┤ுрод்родை роОро┤ுродிройேрой். роЗрои்родроЪ் роЪூро┤ро▓ிро▓், роЕродு ропாрок் роЯрод்родுроХ் ро╕்ро░ீ роГрокродிро▓்ро▓ா ропூроЪோроГрок். роОройроХ்роХு роОрои்родрок் рокுроХро┤ுроо் родேро╡ைропிро▓்ро▓ை, роПройெройிро▓் роОрой் роЖрог்роЯро╡ро░் роОройроХ்роХு роТрок்рокроЯைрод்родродை роороЯ்роЯுрооே роЪெроп்роХிро▒ேрой். роОрой் роЖрог்роЯро╡ро░் роТро░ுроиாро│் роОройроХ்роХுроЪ் роЪொро▓்ро▓ுроо் роЕрои்род роиாро│ுроХ்роХாроХро╡ே роиாрой் роПроЩ்роХுроХிро▒ேрой்: “роирой்ро▒ாроХ роЪெроп்родாроп், роиீ ро╡ிроЪுро╡ாроЪрооாрой рооро▒்ро▒ுроо் роиро▓்ро▓ роКро┤ிропроХ்роХாро░рой்.”



Comments
Post a Comment